Yenilenemez Enerji Nedir?

Dünyada enerjiye olan bağlılık ve enerji kullanımı son yüzyılda en üst düzeylere çıkmıştır. Durum böyle olunca da enerji kavramı hayatımızın her alanına girmiş ve bizimle yaşamaya başlamaktadır. Enerji kaynakları yenilenebilir ve yenilenemez olmak üzere ikiye ayrılsa da yenilenemez enerji kaynağı diye bir şey yoktur. 

Yenilenmesi çok uzun yıllar sürdüğü için böyle enerji kaynaklarına yenilenemez demiştir. Bu sesleniş bir farkındalık yaratma amacı ile yapılmış olabilir. Çünkü fosil yakıtlar enerji tüketimimizin yaklaşık yüzde 85’ini oluşturur ve bu yakıtlar yarım asır sonra bitecektir. Sürdürülebilirlik için bu fosil yakıtları hemen tüketmemek gerekir. 

Yenilenemez denme sebebi bu şekilde açıklanır. Fakat insanların aklına takılan bir soru vardır. Bu soru da yenilenemeyen enerji nedir sorusudur.

Yenilenemeyen Enerji Nedir?

Yenilenemeyen enerji kaynaklarının tüketimi kısa sürede, oluşumu milyonlarca yıl gibi uzun sürede olur. Tükenen enerji kaynakları genelde karbon yapılıdır. Fosil yakıtlar yenilenemez enerji kaynaklarının çok büyük kısmını oluşturur. Dünyamız bu enerjiye bağlıdır ve çabucak bu enerjiyi tüketmek pek akıl kârı gözükmemektedir. 

Fosil yakıtlar ölü organizmalar, bitkiler ve bunların uzun süre kaynaşması ile oluşur. Ölü organizmalar her zaman olsa da geçmişteki kadar büyük organizmalar ölmeyecektir. Bir kedi veya bir insanın gömülmesi ile milyonlarca yıl sonra fosil yakıt beklemek hayalcilik olur. Bu da elimizdeki fosil yakıtların değerini bizlere anlatır. Bu fosil yakıtları uzun süre kullanabilecek hâle getirmek insanlığın temel amacı durumundadır.

Fosil Yakıtlar

Fosil yakıtlar tükenebilen enerji kaynakları arasında yer alır. Fosil yakıtlar ölmüş organizmaların oksijen bulunmayan ortamda milyonlarca yıl kalması ile oluşur. Doğal enerji kaynakları arasında yer alan bu yakıtlar enerji ihtiyacımızın büyük bir bölümünü karşılamaktadır. Fakat ne yazık ki hemen tükenmesi muhtemel olan bu yakıtlar bilinçsizce tüketilmektedir. 

Fosil yakıtlar arasında şunlar bulunur:

  • Petrol
  • Kömür
  • Doğalgaz
  • Linyit

​​​​​Bu fosil yakıtlar petrol ve türevleridir. Önemi gittikçe artan bu yakıtların ne kadar bilinçsiz tüketildiğine verilebilecek birkaç örnek vardır. Mesela doğalgazın yaklaşık 60-70 yıl öncesine kadar ne işe yaradığı bilinmemekteydi ve petrol işlerken açığa çıkan bu gaz oracıkta yakılmaktaydı. Bugün ise doğalgaz en önemli enerji kaynaklarımız arasında yer alır. Fosil yakıtlar çevreye ve atmosfere çok büyük zararlar verir.

Fosil Yakıtların Zararları

Fosil yakıtlar karbon elementi temelli bileşenlerdir. Dünya enerjisinin büyük bir kısmını karşılayan bu yakıtlar çevreye önlenemez zararlar vermektedir. Bu zararların nedeni fosil yakıtları yakılması ile sera gazının ortaya çıkmasıdır. Bu gaz ekolojik sisteme zarar verir. Ayrıca kömürün kullanıldığı yerlerdeki insanların solunum sistemi zarar görür. Küresel ısınma ve asit yağmurlarına neden olması da bu yakıtların zararlarından biridir. Tüm bu zararların yanında fosil yakıtların yararları da vardır.

Nükleer Enerji

Yenilenemez enerji kaynaklarından biri de nükleer enerjidir. Radyoaktif elementler sayesinde bu enerjiyi elde etmek mümkündür. Uranyum ve plütonyum gibi radyoaktif elementlerin çekirdeklerinde proton ve nötronları tutan enerji ortaya çıkarılır. Fakat nükleer enerji hem radyasyon yayar hem de toprağı inanılmaz derece kirletir. Nükleer enerji atıkları havaya karışmaz ama toprağın çok altına gömülür. 

Dünyada üretilen elektriğin 5’te 1’i nükleer enerji santrallerinden üretilir. Santrallerde elektrik üretmek kolaydır ancak santrali kurmanın maliyeti oldukça fazladır. Ülkemizde de farklı ülkeler yardımı ile Sinop ve Mersin’de bu santrallerin kurulması planlanmaktadır. Bu enerji santralleri denize yakın yerlerde kurulur. Kimi insanlar bu santrale karşı çıksa da kimileri de olması gerektiğini savunur.

Bir Cevap Yazın