Jeotermal Kaynak Nedir?

Jeotermal kaynak, yer altında bulunan suların, yer altı ısı kaynakları ile ısıtılarak yeryüzüne ulaştırılmasıdır. Sıcak su çıkan yerler jeotermal kaynak alanları olarak adlandırılır. Günümüzde, jeotermal kaynaklar, elektrik üretimi, konutların ve seraların ısıtılması ve çeşitli sağlık termal tesisi olarak kullanılmaktadır. Bilimsel olarak yapılan açıklamalarda, yeraltındaki kayaçlar arasında biriken ısı enerjisinin sıcak su, buhar olarak yeryüzüne ulaştırılmasına jeotermal kaynak adı verilmektedir. Jeotermal kaynakların en iyi anlatılabilmesi için dünya katmanlarının incelenmesi gerektiği belirtiliyor.

Jeotermal Kaynak Bileşenleri

Doğada kendiliğinden oluşan, yenilenebilir enerji kaynaklarının tamamının oluşumu bazı bileşenlerin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. 

Jeotermal kaynakların oluşumunu sağlayan bileşenler şunlardır;

  • Isı kaynağı
  • Isıyı yüzeye taşıyan akışkan maddeler
  • Suyun yer altında dolaşımını sağlayan geçirgen kayaçlar

Jeotermal kaynağa ulaşabilmek için alanın sondaj yapma işlemlerine uygun olması gerekiyor. Yapılan incelemeler ile yeraltı kayaç yapıları ve sıcak su kaynakları tespit edilebilmektedir. Jeotermal alanların sığ yerlerinde, sıcak su ve sıcak kayaçlar bulunur. Magma ısındıkça kavuğa doğru yükseldiği için sığ yerlerde bulunduğu belirtiliyor.

Jeotermal Enerji Kullanım Alanları

Yenilenebilir bir enerji kaynağı olarak kullanılan jeotermal enerjinin kullanım alanları farklıdır. Elde edilen enerji kullanım amacına göre çeşitli tesisler kurularak kullanılmaktadır. jeotermal enerjide sıcaklık 130 °C ve üzerinde olduğunda elektrik enerjisi üretiminde kullanılabiliyor. Kullanım alanları, iklimlendirme amacıyla, sera, bina ve şehir ısıtma işlemleri, endüstriyel alanlarda, ısıtma, pişirme ve kurutma vb. gibi, termal turizm gibi çok farklı alanlar olduğu görülebiliyor. Jeotermal enerji ısısı 36 – 45 °C arasında olduğunda sağlık açısından termal kaplıca tesislerinde kullanılabiliyor.

Jeotermal Enerji Sistemleri

Jeotermal enerji sistemleri iki farklı sistem olarak kullanılıyor. Bunlar, buhar hakim sistemi ve su hakim sistemidir. Sahanın yapısına ve jeotermal enerjinin kapasitesine göre santral kurulumları yapılmaktadır. Jeotermal enerjinin istenilen enerji sistemine dönüştürülebilmesi için en uygun ve ekonomik teknolojinin kullanılması gerekiyor. Jeotermal enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülebilmesi için çift buharlaşmalı sistemi kullanılmaktadır. Çift buharlaşmalı sistemlerde, akışkan iki farklı bölümde buharlaştırılarak türbine gönderilerek, türbinin elektrik enerjisi üretmesi sağlanıyor.

Jeotermal Enerji Kullanımı

Türkiye coğrafi konumu ve jeolojik yapısı bakımından dünyada zengin jeotermal enerji kaynağına sahip bir ülkedir. Ülkemizin her tarafından en az 1000 adet doğal jeotermal kaynağı bulunmaktadır. Jeotermal kaynakları ile elektrik enerjisi üretiminden Avrupa’da birinci, dünya genelinde ise dördüncü sırada yer alıyor. 

Jeotermal enerji santrali güç kapasitesi 1.283 MW olduğu Enerji Bakanlığı tarafından açıklanıyor. Ülkemizin jeotermal kaynak bakımından en zengin bölgesi, batı Anadolu bölgesidir. Farklı oranlarda her bölgede kaynak bulunduğu belirtilmektedir. Jeotermal kaynaklarımızın %10 elektrik üretiminde, %90 ise ısıtma ve termal turizm amaçlı uygulamalarda kullanılmaktadır. Birçok bölgede, konut ısınması ve sera ısıtma sistemlerinde yoğun olarak kullanılmaktadır.

Jeotermal Enerjinin Avantajları

Yenilenebilir enerji kaynaklarının tamamının sağladığı çok fazla avantaj vardır. Jeotermal enerjisin sağlamış olduğu avantajlar, gaz, kömür, petrol yakıtı kullanmadan elde edildiği temiz enerji elde edilmesidir. Rüzgar ve güneş enerjisi hava şartlarına göre değişmektedir. Ancak jeotermal enerji yılın her günü mevcut kapasitede kullanılabilmektedir. Enerji üretiminde büyük tasarruf sağlamaktadır. 

Jeotermal enerjinin faydaları çok fazladır, ancak bazı dezavantaj durumları da bulunmaktadır. Yer altı sıcak minerallerin yer yüzene çıkmasını sağladığı için bazı yerlerde, çürük yumurta kokusuna benzer koku oluşturabilmektedir. Bunun nedeni çıkan akışkan içerisindeki hidrojen sülfür salımıdır. Uzun yıllar aynı ısıda sıcak su ve buhar verebilir ve belirli bir süre sonra ısı düşmesi meydana gelebilir. Bunlar jeotermal için dezavantaj olarak görülür. 

Jeotermal Kaynak Nedir?” için bir yorum

  • Mart 2, 2020 tarihinde, saat 10:08 am
    Permalink

    Jeotermal kaynaklar ülkemizde de sıkça bulunan, şu anda gelişmiş ülkelerin enerjisini sağlayan kaynaklardan birisi… Umarım yetkililerimiz bunu kısa sürede fark ederler!

    Yanıtla

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: